Amenore | Adet Görememe

Amenore | Adet Görememe

Kadın hayatının herhangi bir döneminde adet görememe gibi bir sorunla karşılaşabilir.

14 yaşına kadar adet görmeyen bir kız çocuğunda Amenoreden söz edilebilir. Ancak bu zamanında adet görüp de 3 ay süreyle adet görmeyen kadından farklıdır. Yani tanımsal olarak 2 tip Amenore (Adet Görememe) vardır.

Primer Amonere
Genel olarak 14 yaşına kadar hiç adet görmeme durumunu ifade etmektedir. Bu durunda meme gelişimi ve kadına has tüylenmede olmadıysa teşhis doğrudur. Ancak bu gelişmeler olduysa 16 yaşına kadar beklenebilir.

Primer Amonere’nin nedenlerine gelince;

  • Ergenlik döneminin başlaması ve adet beklenirken bunların olmaması, beyin seviyesinden salgılanan hormonlar yada yumurtalıklardan salgılanan hormonlarda problem olması
  • Anne karnında gebelik oluşurken; kadın genital organlarının anomalisinin oluşması dolayısıyla kadın üreme sistemi ile ilgili yapısal anomaliler
  • Kızlık zarında açıklık olmaması gibi nedenleri sayabiliriz.

Sekonder Amanore
Adet görmüş ancak daha sonra en az 3 ay adet görülmemiş ise Sekonder Amenore tanısı koyabiliriz. 3 aydan daha az bir süre adet görmemeye de adet gecikmesi adını veriyoruz.

Sekonder Amenore nedenlerine gelince;

Önce gebelik araştırılmalıdır. Gebelik yok ise;

  • Polikistik over sendromu
  • Tiroit hormon bozuklukları
  • Beslenme bozuklukları ,aşırı diyet
  • Radyoterapi
  • Kemoterapi
  • Geçirilmiş müdahalelere bağlı rahim içinde yapışıklık oluşması
  • Bazı ilaçlarla tedavi (endometriyoziste kullanılan ilaçlar örneğin,sistemik steroit kullanımı gibi)
  • Pirimer over yetmezliği,erken menopoz
  • Prolaktinoma (süt salgılayan hormon,bununla ilgi beyinde tümör) gibi nedenleri sayabiliriz.

Teşhis

İlgili doktorun muayenesi ,USG ve bu bozukluklarla ilgili hormon ve genetik tetkiklerle konur.

Tedavi

Primer Amenorede düzeltilecek bir tanı düşünülüyorsa bu uygulanır. Aksi halde adet görmesini ve meme gelişimini ve kadın vücuduna has değişiklikleri sağlayan ve her ay adet kanamasına benzeyen bir kanama oluşturan hormon tedavisi seçeneği gündeme gelir.

Sekonder Amenorede gebelik ekarte edildikten ve tanı konduktan sonra nedene yönelik bir tedavi düzenlenir. İyi beslenmeme, aşırı egzersiz ve diyet,stres gibi nedenler varsa bunlar düzeltilir. Hayat tarzı değişikliği önerilir.

Eğer rahim, rahim ağzı yada vajen gibi üreme organlarında bir bozukluk varsa bunu düzeltici operasyonlar yapılır.

Eğer beyinde hipofiz dediğimiz bölgede prolaktin hormonunun aşırı salgılamasına neden olan bir tümör varsa tümörün boyutuna göre ilaç tedavisi verilir yada ameliyat önerilir. Bazen doğum kontrol hapları ve antidepresan ilaçlarda bu hormonun aşırı salgılanmasına, dolayısıyla adet düzensizliğine neden olabilir. O zaman da bu ilaçların kesilmesi gerekir.

Yumurtlama bozukluğu örneğin polikistik over söz konusuysa buna yönelik östrojen progesteron hormon tedavisi, doğum kontrol haplarının yanısıra hayat tarzı değişikliği dediğimiz karbonhidrattan düşük diyet egzersiz vbç uygulanır.